Chụp ảnh thiên văn - đam mê mang lại những trải nghiệm đặc biệt

Hành trình săn đuổi những ngôi sao

Hành trình đến với nhiếp ảnh thiên văn của bạn Phạm Nguyễn Minh Duy (lớp 11H, Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, Vĩnh Long) khởi nguồn từ những lần “lướt YouTube” rất tình cờ.

Từ năm 2023, Duy bắt đầu làm quen với máy ảnh và chủ yếu chụp phong cảnh, ghi lại những gì xung quanh.

“Một lần mình xem video review máy ảnh, thấy anh YouTuber chụp thiên văn. Từ đó mình tò mò, tìm xem thêm nhiều kênh nước ngoài về lĩnh vực này, rồi tự học thêm”, bạn chia sẻ.

Tháng 6 năm ngoái, đúng mùa dải ngân hà (Milky Way) xuất hiện rõ, cũng là lúc Duy bắt đầu chụp ảnh thiên văn một cách nghiêm túc hơn. Từ chiếc điện thoại ban đầu, bạn dần trải nghiệm nhiều thiết bị như máy ảnh Canon 60D, Canon EOS R50, EOS RP hay Sony A7III.

Theo Duy, điểm khác biệt lớn nhất giữa chụp thiên văn và chụp ảnh thông thường nằm ở kỹ thuật. Người chụp phải sử dụng phơi sáng dài, từ 1 đến 60 giây tùy điều kiện, mở khẩu lớn và đẩy ISO cao.

Ngoài ra, tripod (chân máy ảnh) gần như là “vật bất ly thân”. “Lúc mới bắt đầu mình chưa có tripod, phải kê máy vào tường hoặc ghế để giữ cố định”, Duy kể lại.

Không chỉ thiết bị, yếu tố địa điểm và thời tiết cũng quyết định chất lượng bức ảnh. Lý tưởng nhất là những nơi càng ít ánh sáng nhân tạo và điều kiện trời quang, ít mây và không có trăng.

Ngay tại nhà, Duy tận dụng những góc tối như sân, hành lang hay khu vườn để chụp ảnh. Khi có dịp về quê nội ở Kiên Giang, bạn thường ra khu vực ruộng lúa phía sau nhà, nơi bầu trời tối hơn và ít bị ô nhiễm ánh sáng.

Với Duy, chụp thiên văn không chỉ là bấm máy mà còn đòi hỏi sự kiên nhẫn. Những tối cuối tuần rảnh rỗi, bạn có thể chụp khoảng 10 phút. Nhưng khi “săn” các thiên thể bầu trời sâu (deep sky), thời gian có thể kéo dài 2-3 tiếng liên tục.

Để xác định thời điểm và vị trí các thiên thể, Duy sử dụng ứng dụng Star Walk 2 bản Pro. Ứng dụng này giúp theo dõi thời gian mọc - lặn của các thiên thể, vị trí dải ngân hà, lịch trăng... Ngoài ra, bạn còn tham khảo thêm các công cụ như Astroradar để phân tích ô nhiễm ánh sáng và điều kiện thời tiết.

Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất với Duy là những lần chụp ảnh trong đêm tối, nơi gần như không có ánh sáng nhân tạo.

“Ban đầu mình cũng hơi sợ, nhưng dần quen. Có những hôm mình chụp từ 9h tối đến 2-3h sáng, canh để chụp nguyệt thực hay tinh vân Orion. Dù khá mệt nhưng khi về thấy thành quả, mình rất hài lòng”, Duy nói.

Trong số những tấm ảnh đã chụp, Duy đặc biệt yêu thích một bức được thực hiện vào tháng 7 năm ngoái. Đây là một trong những lần đầu bạn chụp thiên văn ngay tại vườn nhà.

“Mình đặt thêm lá cây vào tiền cảnh để tạo chiều sâu cho ảnh. Đây cũng là một trong những bức mình hậu kỳ kỹ lưỡng nhất, nên rất ấn tượng”, Duy chia sẻ.

Đầu tư hàng trăm triệu cho trải nghiệm

Bắt đầu từ một lần đi theo bạn cho biết, anh Nguyễn Văn Minh (hiện đang sống tại Nhật Bản) không ngờ mình lại “dính” bộ môn chụp ảnh dải ngân hà suốt hai năm qua. Anh dành nhiều đêm thức trắng để theo đuổi những khoảnh khắc bầu trời rực sáng.

Để có bức ảnh đẹp, anh Minh thường chọn những khu vực ít ô nhiễm ánh sáng, đặc biệt là biển. Ngoài ra, anh cũng ưu tiên những nơi có tiền cảnh ấn tượng như mùa hoa anh đào hoặc các địa danh nổi tiếng để tăng chiều sâu cho bức ảnh.

“Ban đầu mình chỉ thích ngắm trời đêm. Thấy nhiều người chụp được dải ngân hà đẹp quá nên mình bắt đầu tìm hiểu, rồi càng tìm hiểu càng bị cuốn vào lúc nào không hay”, anh Phạm Phạm (hiện đang sống tại Nhật Bản) kể.

Trong chuyến đi chụp gần nhất, anh Phạm Phạm có dịp giao lưu cùng những người chung đam mê quen qua mạng xã hội.

Vì là “newbie”, anh chủ yếu theo chân để học hỏi kinh nghiệm, từ cách set máy đến việc chọn thời điểm và vị trí chụp.

Điểm đến lần này là khu vực quanh núi Fuji. Cả nhóm đặt mục tiêu chụp chòm Orion lặn xuống và chờ khoảnh khắc dải ngân hà bắt đầu mọc lên. Buổi chụp bắt đầu từ 19h và kéo dài đến 6h sáng hôm sau, qua hai địa điểm khác nhau.

Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều suôn sẻ. Trong lúc loay hoay chỉnh máy, anh không để ý rằng thiết bị tracker (dụng cụ hỗ trợ bám chuyển động của sao) đã hết pin. Sự cố khiến chất lượng ảnh không đạt như kỳ vọng. “Dù vậy, mình nghĩ cũng không quá tệ cho một khởi đầu mùa Milky Way năm nay”, anh nói.

Để có được những bức ảnh bầu trời lung linh ánh sao, hành trình không hề nhẹ nhàng. Riêng thiết bị, anh Phạm Phạm mang theo khoảng 20kg hành lý từ máy ảnh, ống kính đến chân máy và tracker. Nhiệt độ quanh khu vực núi chỉ khoảng 4-5°C vào ban đêm.

“Ngồi canh máy rất buốt, nhưng nhìn bầu trời đầy sao thì thấy xứng đáng. Thỉnh thoảng có sao băng bay qua, cả nhóm lại ồ lên, rất vui”, anh kể.

Theo anh, khó khăn lớn nhất của nhiếp ảnh thiên văn là... thời tiết. Dù đã xem dự báo kỹ, nhưng nhiều khi đến nơi lại gặp mây hoặc sương mù, buộc phải quay về tay trắng.

Về thời điểm lý tưởng, anh Phạm Phạm cho rằng mỗi mùa đều có nét riêng, nhưng dễ chụp dải ngân hà nhất là từ tháng 6 đến tháng 8, khi dải sáng này xuất hiện rõ và ở vị trí thuận lợi.

Để theo đuổi bộ môn này, anh đã đầu tư khoảng gần 170 triệu đồng. Con số không nhỏ, nhưng theo anh, đó chưa phải mức cao so với nhiều người chơi lâu năm.

Khi được hỏi “đầu tư nhiều vậy nhận lại được gì?”, anh Phạm Phạm không ngần ngại: “Là trải nghiệm”. Đó là hành trình những chuyến đi, cảm giác thức đêm giữa núi rừng và niềm vui vì có thể thực hiện được đam mê.